oorlog

Column
Zeist heeft vele beroemde schrijvers gekend, maar ook enkele omstreden. Roel Houwink was voor de oorlog een belangrijke literator, maar schreef in de oorlog voor Duitse bladen en kreeg om die reden na de oorlog een publicatieverbod van vijf jaar. Toen werd hij ambtenaar bij de gemeente Zeist. De ouders van Maarten woonden naast hem.
tekst: Maarten Bos; foto: Literatuurmuseum

Aankondiging
Op maandag 4 mei, direct na de dodenherdenking, spelen Herman van Tongerloo (zang en saxofoon) en Han Bavinck (gitaar) in het Torenlaan Theater liedjes over mensen die in de oorlog op zoek gingen naar vrijheid en gerechtigheid, en over de vele machteloze slachtoffers die hier vlakbij, op de Willem Arntsz Hoeve, willens en wetens werden uitgehongerd. "Vrijheid kun je pas op waarde schatten als je weet wat oorlog is".
tekst: Hans van Oosterhoudt

Aankondiging
Update: deze voorstelling is inmiddels uitverkocht
Op vrijdag 1 mei speelt Maj van der Mersch in het Theater Slot Zeist de voorstelling ‘Stille Wateren’, over haar overgrootvader Wido van Heemstra, hoofdingenieur bij de Spoorwegen ten tijde van de Spoorwegstaking en de daaropvolgende Hongerwinter in 1944. Deze voorstelling maakt deel uit van ‘Theater na de Dam’, een serie voorstellingen op en rond de dodenherdenking van 4 mei.
tekst: Els van Maurik; foto: Anne van Zantwijk

Aankondiging
Op donderdagmiddag 30 april organiseert de Algemene Seniorenvereniging Zeist (ASZ) in het Torenlaan Theater een lezing van Paul van Tongeren onder de titel: een volk in verzet tegen de nazi’s. Volgens hem is het beeld dat de meeste Nederlanders passief toekeken, en dat slechts een klein deel in verzet kwam tegen de nazi's, niet juist.
tekst: Leonie Silkens

Aankondiging
Op vrijdagavond 24 april is er in het Torenlaan Theater een vertelling met muziek door de Zeister verhalenverteller Esther Kornalijnslijper en muzikant Gottfrid van Eck. Esther, vernoemd naar haar in Sobibor vermoorde overgrootmoeder, vertelt het verhaal van haar oma Jansje Gans, die zelf nooit kon praten over de verschrikkingen van de oorlog.
tekst: Esther Kornalijnslijper

Aankondiging
Het Zeister Historisch Genootschap organiseert op maandag 20 april in Figi een nieuwe editie van het Historisch Café. Jasper Leunk zal vertellen over wat er zich tijdens de oorlogsjaren in het luchtruim boven Zeist afspeelde. Bommen, crashes en een vergeten vliegveld. De toegang is gratis.
tekst: Evelien Raap; foto: NIMH beeldbank

Aankondiging
Op maandag 13 april vertonen Literair Zeist en Figi de film Lee, over oorlogsfotografe Lee Miller, die als eerste fotograaf Kamp Dachau bereikte, naar het boek ‘The Lives of Lee Miller’ van Antony Penrose. In de hoofdrol Kate Winslet, bekend van films als Avatar en Titanic. Met vooraf een inleiding over boek én film.
tekst: Ton Stok

Aankondiging
Op zondag 2 november vertoont het Nationaal Militair Museum (NMM) op vliegbasis Soesterberg de documentaire 'Eddy's War', die oorlogsfotograaf Eddy van Wessel volgt op en rond de frontlinies in Oekraïne. De vertoning van de documentaire vormt een verdieping bij de tentoonstelling 'War Stories. Ukraine up close', die te zien is in het NMM.
tekst: Carla Marcus; foto: Stephan Vanfleteren

Aankondiging
Stef Rietbergen schreef een boek over zijn opa, die kapitein was op een koopvaardijschip tijdens de Tweede Wereldoorlog en om het leven kwam toen zijn schip in 1941 zonk. Een eerbetoon aan de hele koopvaardij. Hij geeft er op donderdag 4 september bij de Algemene Seniorenvereniging Zeist een lezing over in het Torenlaan Theater.
tekst: Leonie Silkens; foto: Selma Hengeveld

Column
Als jong meisje was Tiny den Heijer (92) getuige van de oorlog in Zeist. In Wijkcentrum Dorpshart van MeanderOmnium vertelt ze voor het eerst haar verhaal aan een groter publiek. Aan de mensen buiten haar familie die de oorlog niet meegemaakt hebben.
tekst: Niels Roelen; foto's: Natasja Kist

Column
Dick van de Kamp (1944) is actief voor het Geheugen van Zeist en het Zeister Historisch Genootschap en schreef vele artikelen en boeken over het Zeister verzet. Ook is hij mede-initiatiefnemer van het project van het plaatsen van tientallen herinneringstegeltjes over de Tweede Wereldoorlog in Zeist. Maarten sprak met hem.
tekst en foto: Maarten Bos

Column
Toen ik vanmorgen wakker werd, en bij ons beneden, op de hoek van de Middellaan en de Slotlaan, een Russische tank zag staan keek ik daar eigenlijk niet eens zo van op. “Dat komt ervan als je het nieuws niet meer volgt”, dacht ik bij mijzelf.
tekst en foto: Marcel Leenders

Interview
Ariadna Chabanyuk komt uit Kiev. Na de inval van Rusland in Oekraïne vlucht ze met haar pasgeboren zoontje naar Nederland. Haar man vecht in de oorlog. Dat Ariadna in Zeist belandt is vooral toeval. Niels Roelen sprak met haar over vrijheid en veiligheid.
tekst: Niels Roelen; foto: René Borkent

Interview
Ina Geisler werd geboren in Duitsland en kwam voor haar studie naar Nederland. Haar beide opa's vochten aan het Oostfront. Ina is poppenspeelster en theatermaakster in Zeist. "Zodra de kroeg mijn Duitse accent hoorde viel het aanwezige publiek stil. Ik wist niet hoe gevoelig dit tussen Nederland en Duitsland überhaupt nog lag”.
tekst: Niels Roelen; foto: Linda Bouritius-Colenbrander

Column
In het kader van 4 & 5 mei gaf oud-burgemeester en oud-minister Job Cohen een gastles op het Jordan Montessori Lyceum. Hij vertelde over zijn Joodse familie, die ondergedoken zat, opgepakt werd, in de Joodse Raad zat en gedood werd. Ook stelde hij de leerlingen vragen die ze aan het denken zette: “Wat zou je doen als…?”
tekst: Ilse van Oostveen; foto’s: Ilse van Oostveen en Benno Meijer