Nationaal Park Utrechtse Heuvelrug twee keer zo groot

Nationaal Park Utrechtse Heuvelrug (NPUH) wordt fors uitgebreid. Het noordelijke deel van de Utrechtse Heuvelrug (ten noorden van de A28), waaronder de natuurgebieden rond Bosch en Duin, Huis ter Heide en Den Dolder, krijgt nu ook officieel de status van Nationaal Park.

24 mei 2026

tekst: Annemarthe Wijnen

Nationaal Park Utrechtse Heuvelrug (NPUH) wordt fors uitgebreid. Minister Jaimi van Essen van het ministerie van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur (LVVN) heeft ingestemd met de nieuwe begrenzing van het park, waardoor het noordelijke deel van de Utrechtse Heuvelrug (ten noorden van de A28) gelegen in de provincie Utrecht nu ook officieel de status van Nationaal Park krijgt. Het park omvat voortaan het gehele Utrechtse deel van de Heuvelrug.

Breed bestuurlijk en maatschappelijk draagvlak
De gemeentes Amersfoort, De Bilt, Baarn en Soest zijn nu ook formeel onderdeel van het park. De aanvraag voor de herbegrenzing werd in april 2023 ingediend door Gedeputeerde Staten Utrecht. Stichting Nationaal Park Utrechtse Heuvelrug heeft de totstandkoming van de aanvraag en het traject tot uiteindelijke goedkeuring getrokken namens de provincie Utrecht en de gemeenten Amersfoort, Baarn, De Bilt en Soest. Ook de terreinbeherende organisaties Staatsbosbeheer, Natuurmonumenten en Utrechts Landschap, en landgoederen Pijnenburg, Eyckenstein, Vollenhoven en Paleis Soestdijk ondersteunden de aanvraag.

Één park voor één natuurlijk systeem 
De Utrechtse Heuvelrug strekt zich als geologische eenheid uit van de Grebbeberg bij Rhenen tot aan het Gooimeer bij Huizen. Het is een aaneengesloten zandrug die al meer dan 150.000 jaar geleden werd gevormd tijdens de ijstijden. De huidige parkgrens langs de A28 doorsneed dit natuurlijke systeem kunstmatig. Met de nu goedgekeurde herbegrenzing volgt de nieuwe grens nadrukkelijk de contouren van het bos- en heidegebied binnen de provincie Utrecht: ruim 83% van het nieuwe parkoppervlak is aangewezen als Natuurnetwerk Nederland. Het gebied kenmerkt zich door verschillende types bos, heide, zandverstuivingen en een hoge dichtheid van cultuurhistorisch erfgoed, waaronder de vele landgoederen die bijdragen aan de schoonheid van het gebied.

Wat verandert er?
De grootste wijziging is de noordelijke uitbreiding: het gebied tussen de A28, A27 en de provinciale grens met Noord-Holland. Het gaat dan onder andere om de bossen gelegen in de gemeentes Amersfoort, Soest, De Bilt en Baarn, zij maken nu deel uit van het Nationaal Park. Daarmee groeit het Nationaal Park van 11.324 hectare naar 21.323 hectare.

Daarnaast zijn er enkele kleinere aanpassingen in het zuidelijke deel van het park doorgevoerd om beter aan te sluiten op het natuurlijke landschap en horen alle ecoducten op de gehele Heuvelrug nu ook bij het Nationale Park.

foto’s: Roelof Bos