Skip to main content

Klein bier met een bittere smaak

Een grote pul bier

In de Zeister raadszaal gedraagt de VVD zich nog altijd alsof ze de grootste partij van het dorp zijn, vindt Henny. “Een beleidsmatige keuze voor een verhoging van de OZB wordt door de VVD met dogmatische oogkleppen tegengehouden. Liever snijden ze in de sociale zorg voor de medemens of in de cultuur. Het is de kille overwinning van het eigen-portemonnee-denken boven de solidariteit”.

4 oktober 2026

tekst: Henny Fokkema

“En ook weemoedigheid, die niemand kan verklaren, en die des avonds komt, wanneer men slapen gaat.” Deze legendarische regel van Willem Elsschot uit het gedicht Het Huwelijk spookt de laatste tijd door mijn hoofd. Meestal rond een uur of elf, als ik de talkshows uitzet, mijn telefoon wegleg en de stilte van Zeist bezit van me neemt.

Het is een weemoed die voortkomt uit een diep gevoel van verlies. Als ik kijk naar het wereldtoneel en zie hoe de taal wordt uitgekleed, dan kan ik niet meer luisteren naar Donald Trump die met zijn giftige, schuldige woorden schade toebrengt aan het fundament van de beschaving. Als ik kijk naar Den Haag dan zie ik een politiek die verlamd is door een volstrekt zinloze, tijdrovende discussie over links of rechts. Een schimmenspel, terwijl de werkelijke vragen angstvallig worden vermeden: Welke waarden doen er toe? Hoe humaan zijn we nog? Alles wordt bepaald door geld en rendement; zelfs de gruwelijke oorlog op ons eigen continent wordt door de wapenindustrie met stijgende beurskeursen gevierd. De menselijke waarden lijken simpelweg verdampt. Hoe beschaafd en democratisch zijn samenlevingen die de menselijke maat uit het oog verliezen?

Dan dwalen mijn gedachten onwillekeurig af naar de jaren zeventig, toen ik nog jong was. Begrijp me niet verkeerd: ik lijd niet aan blinde nostalgie. In dat hippietijdperk was heus niet alles geweldig. Maar er was iets wat we nu kwijt zijn. Er waren gezagsdragers die nog echt gezag uitstraalden door hun integriteit. Er was vurig verzet en er was oprechte hoop. En bovenal: discussies gingen over idealen, over verbeelding, over hoe we menselijk met elkaar wilden samenleven. Ze gingen over zoveel meer dan geld alleen. 

Een paar maandenlang bleef mijn digitale papier bij het Zeistermagazine wit. Want hoe schrijf je in vredesnaam over de lokale politiek, over een fietspad, een bestemmingsplan of de herinrichting van de Slotlaan als de wereld in brand lijkt te staan. Het voelde als klein bier. Zinloos. 

Via een gemeenteraadslid hoorde ik dat de Algemene Beschouwingen eraan staan te komen. De gemeentebegroting ligt al in concept op tafel en het beruchte landelijke “ravijnjaar” slaat ook in Zeist wonden. Er liggen kille bezuinigingen op de jeugdzorg te wachten. De hulp aan kwetsbare kinderen – de ultieme lakmoesproef over hoe humaan een lokale samenleving is – staat onder druk. 

En waarom? Omdat er te weinig geld zou zijn. Ondertussen blijft de Onroerendezaakbelasting (OZB) in Zeist een van belangrijkste knoppen waar de Gemeente zelf aan kan draaien om inkomsten te genereren. De verkiezingsleus van de VVD was dat de OZB niet omhoog mocht. Ondanks dat het bedrag van de inkomsten van de OZB van zo’n € 17.000.000 op aandringen van het Gemeentefonds met ongeveer 6.1% is verhoogd, ligt het OZB-tarief in Zeist nog steeds ver onder het landelijk gemiddelde. Ik heb er al zo vaak over geschreven, zo vaak dat de inkt bijna is opgedroogd. Maar in de Zeister raadszaal gedraagt de VVD zich nog altijd alsof ze de grootste partij van het dorp zijn en wordt een beleidsmatige keuze voor een verhoging van de OZB door de VVD tegengehouden. Met een dogmatische oogklep op weigeren ze daadwerkelijk te morrelen aan die heilige, lage OZB. Liever snijden in de sociale zorg voor de medemens of de cultuur, dan de tarieven voor de huizenbezitter naar een normaal, landelijk gemiddelde te tillen. Want stel je voor dat we een cent meer moeten bijdragen aan het algemeen nut. Het is de kille overwinning van het eigen-portemonnee-denken boven de solidariteit. 

Mijn eerdere gedachte dat de lokale politiek slechts “klein bier” is, is een misvatting. Juist nu de grote wereld haar kompas kwijt is, ligt de redding in het kleine. Want waar begint de menselijkheid en die beschaving waar Den Haag het niet meer over durft te hebben? Niet in het Witte Huis, en niet in de Tweede Kamer. Die begint hier. In de straten en bij de inwoners van Zeist. In hoe we naar elkaar omkijken en hoe we in onze eigen dorpspolitiek nog wel durven kiezen voor waarden in plaats van alleen voor de cijfers onder de streep. 

Als op een van de volgende raadsvergaderingen voor de begrotingsdiscussie de lichten in de raadszaal van Zeist aangaan, hoop ik dat de weemoed kan plaatsmaken voor het idealisme van weleer. Laten we in Zeist kiezen voor humane waarden in plaats van kille dogma’s. Want hoe beschaafd we als dorp zijn, hangt uiteindelijk af van hoe we voor we voor elkaar en onze kwetsbaarsten zorgen. Zelfs als dat een paar euro OZB kost. Beschaving en menselijkheid beginnen dus dicht bij huis. 

foto: Pixabay
 

Bijdrage
Column

 


Henny schreef eerder: 
Het Slotpark op slot


Meer over de OZB: 
Een huis is een veilige haven

Vier mannen hakken met grote pikhouwelen de rails van de tram uit de straat van de Slotlaan in Zeist, jaren '60


Volgende column: 
De naoorlogse geschiedenis van Zeist

 

Comments

Jurian (not verified)

Touché, maak de kille VVD-dogma's passé

Mon, 10/05/2026 - 07:35 Permalink
Pauline van Dijken (not verified)

Volledig en van harte eens met de column van Henny. Zowel wat betreft het besef dat de wereld er beroerd aan toe is, als haar aansporing om toch het kleine en goede in de eigen omgeving te blijven doen. Ook eens met haar kritiek op de opstelling van de VVD, landelijk en lokaal!

Mon, 10/05/2026 - 10:58 Permalink
Wilma Breddels (not verified)

De OZB-discussie speelt hier al jaren en een verhoging is steeds door de VVD tegengehouden onder het mom dat de OZB hier al zo vreselijk hoog was. Die laatste bewering was kolder. Wie de website van 'Coelo' of 'Waarstaatjegemeente' raadpleegt kan zo zien dat Zeist qua tarief ergens onderaan bungelt. De verhoging die er nu wel gaat komen (mits de raad het daarmee eens is natuurlijk) heeft te maken met de korting die het Rijk toepast in het Gemeentefonds, de grootste bron van inkomen voor een gemeente. Het Rijk gaat ervan uit dat de korting die wordt toegepast kan worden gecompenseerd door de OZB. Dat gebeurde in Zeist echter niet omdat de OZB zo laag was. Daar wil men nu een einde aan maken en de OZB met 6,1% extra verhogen. Als je even gaat rekenen betekent dit dat een huiseigenaar met een huis van 1 miljoen op jaarbasis € 60,- meer gaat betalen en dat bedrag is inclusief de normale indexatie van 2,5%. Soms denk ik dat ik meer vertrouwen in de gemiddelde VVD-stemmer heb dan de VVD zelf. Ik geloof er niets van dat iemand die het goed heeft, niet bereid zou zijn om € 5,- per maand extra te betalen om het voorzieningenniveau op peil te houden. Liberalisme gaat toch niet alleen over een paar tientjes?

Mon, 10/05/2026 - 14:11 Permalink

Add new comment

Plain text

  • No HTML tags allowed.
  • Web page addresses and email addresses turn into links automatically.
  • Lines and paragraphs break automatically.