Goud in Zeist

Vijftig jaar geleden zat Arend met een vriend in café De Schavuit, dat toen nog bestond. Ze beraamden een plan om in te breken bij De Nederlandse Bank in Amsterdam en het goud te roven. Nu, vijftig jaar later, ligt hetzelfde goud vrijwel in de achtertuin van die vriend, in Huis ter Heide.

30 augustus 2026

tekst: Arend Postma

Het goud ligt alweer een paar jaar opgeslagen in Huis ter Heide in de gemeente Zeist, in het DNB Cashcentrum (DCC), een gebouwencomplex dat vanaf de straat nauwelijks te zien is. Van het DCC in Zeist was toen vijftig jaar geleden trouwens nog helemaal geen sprake.

Vijftig jaar geleden zat ik met een vriend in café De Schavuit op de Steynlaan - dat helaas niet meer bestaat. Het was ruim na middennacht en er waren meer dan genoeg biertjes doorheen gegaan. Ondertussen waren wij tot de conclusie gekomen dat onze CV’s best wel wat inspirerende updates konden gebruiken – dit was hét moment om de mogelijkheden van een soort ‘hoe nu verder?’ door te nemen.

Ooit, tijdens een exitgesprek, vertelde een hoofd HR mij dat hij af en toe samen met zijn zwager op zaterdagmiddag bij V&D spullen meenam die ze niet nodig hadden en ook niet afrekenden. Met zijn achtergrond als psycholoog was hij prima in staat deze acties te duiden als een lichte vorm van kleptomanie waar goed mee te leven viel. 

Bovendien: op de rand van het ravijn bloeien de mooiste bloemen en daar is dan net die laatste stap belangrijk. 

Op dat tijdstip van die avond en met het exitgesprek in het achterhoofd kwamen wij al vrij snel ergens buiten de gebaande wegen terecht, en dat gaf ons de juiste invalshoek en opening om bijna alle problemen op te lossen. We besloten heel ver over onze eigen schaduw heen te stappen en kwamen zodoende al gauw bij De Nederlandsche Bank (DNB) aan het Frederiksplein in Amsterdam uit. 

Niet voor het uitvoeren van monetair beleid, het toezicht op financiële instellingen, het bevorderen van een veilig betalingsverkeer of het bijdragen aan de financiële stabiliteit. 

Nee, dan hadden we het over al het goud dat onder het gebouw aan het Frederiksplein opgeslagen en te glinsteren lag. 

De kans dat wij hiermee in het schemergebied tussen de onder- en bovenwereld terecht zouden komen was reëel, maar dat besef was op dat moment in onze toestand niet echt ingedaald. Voor een hardloper als ik had het een ‘runners ’s high’ kunnen worden, een stofje dat je op sommige momenten onwaarschijnlijke vergezichten kan laten zien – zelfs de meest onbereikbare vrouwen worden bereikbaar. 

Technisch gezien zou het goud daar uit die betonnen kelder krijgen geen enkel punt hoeven zijn. Want binnen ons netwerk was elk probleem op het gebied van beton, tunnels en transport door de stand van de toenmalige techniek goed op te lossen. 

Met die techniek was die klus zelfs een eitje en dat zonder enige vorm van geweld, want dat was wel onze enige voorwaarde. Daarom richtten wij ons, na het zoveelste biertje, op de vraag: “Waar moeten we met al die broodjes goud heen?”

Met de grote Britse treinroof op 8 augustus in 1963 nog vers in het geheugen kwam Brazilië in beeld. Die treinroof was een schoolvoorbeeld van hoe het ook kan: geen doden maar hooguit een hoofdwond. Brazilië was dus het antwoord, maar hoe dan?

Toen werd de laatste ronde aangekondigd. Op dat moment bleken onze snelheid, creativiteit en genialiteit niet toereikend om het plan tot in de finesses uit te werken en verdween het alsnog regelrecht in de prullenbak. Deze ontluisterende afloop is later nog menig keer door ons geëvalueerd.

Die vriend woont ondertussen alweer tientallen jaren in Huis ter Heide. Toen bekend werd dat het goud van De Nederlandsche Bank in de gemeente Zeist opgeslagen zou worden hebben we er wel weer even over gesproken.

Het goud ligt hemelsbreed maar één kilometer van zijn huis, eigenlijk in zijn achtertuin, en dat kan geen toeval zijn. Als je maar lang genoeg wacht komt het goud vanzelf naar je toe!

foto: © De Nederlandsche Bank, Creative Commons-licentie BY-NC-ND 4.0