Skip to main content

De heilige kassa

Voor de Albert Heijn van Kerckebosch Zeist staan drie dikke mensen met zeer volle boodschappentassen

Persoonlijk heb ik de gesloten supermarkt op zondagochtend nooit als een probleem ervaren, schrijft Jurian. “Ik heb nog nooit bevend van de honger voor de ingang liggen wachten tot de supermarkt eindelijk openging”. Toch ligt de zondagsluitingsdiscussie weer op tafel.

19 juli 2026

tekst: Jurian Vernooij

Wie het lokale nieuws een beetje heeft gevolgd, kan het niet zijn ontgaan: opnieuw ligt de verruiming van de winkeltijden in Zeist op tafel. Op aandringen van enkele grote supermarktketens probeert VVD Zeist alwéér de laatste winkelvrije uurtjes op zondag te schrappen. Het voorstel, ditmaal samen met D66, Zeist Lokaal en Volt ingediend, werd al twee keer eerder door de gemeenteraad afgewezen. Toch blijft de VVD, als een drammende kleuter bij de snoepafdeling van de Albert Heijn, net zo lang zeuren tot een meerderheid eindelijk "ja" zegt. 

Probleem
Persoonlijk heb ik de gesloten supermarkt op zondagochtend nooit als een probleem ervaren, de winkeltijden zijn al ruim zat. Ik heb nog nooit wanhopig een uitgedroogde broodkorst uit de trommel hoeven vissen of bevend van de honger voor de ingang hoeven wachten tot de supermarkt eindelijk openging.

Misschien komt dat doordat ik over een bijzonder talent beschik: plannen! Het zal mensen verbazen, maar ik ben in staat om mijzelf op zaterdag af te vragen of ik genoeg in huis heb voor het ontbijt van zondagochtend. En dat de mensheid ooit de koelkast en houdbare voedingsmiddelen heeft uitgevonden, helpt natuurlijk ook. Dat is echt verrassend effectieve combinatie om een paar uur zonder supermarkt te overleven. 

Behoefte
Ik sta daarin niet alleen. Uit onderzoek van Areaal Advies uit 2024 blijkt dat de meeste Zeistenaren tevreden zijn met de huidige openingstijden. Ook veel lokale ondernemers zitten helemaal niet te wachten op ruimere winkeltijden. Zij kunnen de concurrentiestrijd met de grootgrutters toch al nauwelijks bijbenen en hechten juist aan een paar vrije uurtjes op zondag.

Ironisch genoeg was het de VVD zelf die om dit onderzoek vroeg. Nu de uitkomst niet bevalt, is het onderzoek niet relevant meer. Ook Zeist Lokaal, die hard roept dat "de inwoner altijd de baas is", heeft maling aan het rapport. De mening van inwoners telt blijkbaar alleen als die in het politieke straatje past. En de rekening voor het dure onderzoek? Die mag jij als belastingbetaler uiteraard wél ophoesten.

Zondagsrust en consuminderen
Voorstanders doen vaak alsof zondagsrust een stoffig religieus idee is en consuminderen pure betutteling. Alsof christelijke partijen iedereen het liefst op zondag met een Bijbel op de bank willen zien. Dat is flink overdreven natuurlijk. Met uitzondering van de echte hardliners gaat het om iets veel breders: een vast moment van rust, onthaasting en tijd voor elkaar in een samenleving die zeven dagen per week doordendert.

Dat consuminderen voor de VVD Zeist een vies woord is, zal niemand verbazen. En dat Zeist Lokaal – ooit de partij van de middenstand, maar inmiddels een politieke windvaan – daar geen boodschap aan heeft, geloof ik ook. Maar van D66 had ik meer verwacht. Een partij die duurzaamheid hoog in het vaandel heeft, zou moeten beseffen dat langere openingstijden leiden tot meer energieverbruik, extra logistiek én meer consumptie. De zondag als rustdag bespaart Nederland jaarlijks 1 megaton CO₂! Waarom dan de voeten kussen van een rijk supermarktimperium?

Achterhoedegevecht
Ik besef dat het behoud van de traditionele zondag een achterhoedegevecht is. Het zal er ook in Zeist van gaan komen: ruimere winkeltijden. De vanzelfsprekende 'winkelvrije' zondagochtend zal ook hier als een beperkt houdbaar product in het schap van de bonusaanbiedingen belanden. Weg ermee. En dat vind ik best jammer. Want worden we nu rijker van die altijd maar rinkelende heilige kassa, of uiteindelijk juist armer?

foto: bewerkt met Grok
 

Bijdrage
Column

 


Jurian schreef eerder: 
Niet lullen maar poetsen


Meer over winkels op zondag: 
Winkelopeningstijden 2.0

/smeriger


Volgende column: 
Nòg smeriger!

 

Comments

Jan Bredius (not verified)

De columnist winkelt wel erg selectief in de uitkomsten van het onderzoek. Als 51,4% van de passanten vóór ruimere openingstijden op zondag is, dan is het moeilijk vol te houden dat er geen enkele behoefte aan bestaat. De passant denkt daar dus anders over. En niemand wordt gedwongen om op zondagochtend boodschappen te doen. Wie waarde hecht aan zondagsrust kan daar gewoon voor kiezen. Maar waarom zou die persoonlijke voorkeur voor iedereen moeten gelden?
Het argument "ik plan mijn boodschappen" is bovendien geen argument tegen verruiming. Dat iemand zelf geen gebruik wil maken van ruimere openingstijden, betekent niet dat anderen die mogelijkheid ook niet zouden moeten hebben. Beleid gaat over keuzevrijheid voor iedereen, niet over het opleggen van één leefstijl.

Mon, 07/20/2026 - 08:58 Permalink
Arthur Tutein … (not verified)

In reply to by Jan Bredius (not verified)

Om de winkel op zondag open te houden kost de winkelier tenminste 15 %
Zullen we afspreken dat de klanten als tegemoetkoming 10% extra betalen voor hun boodschappen?
Wedden dat er nog veel minder klanten komen. Dan kunnen de boodschappen opeens op een andere dag gedaan worden

Mon, 07/20/2026 - 12:28 Permalink
Jurian (not verified)

In reply to by Arthur Tutein … (not verified)

Zo'n mooie winkel als Çorum Supermarkt op de Voorheuvel, is echt een verrijking voor Zeist. Ze geven continu aan het niet te kunnen bolwerken op zondag en zijn fel tegen verdere verruiming. Het wordt straal genegeerd door VVD, Zeist Lokaal etc.

Mon, 07/20/2026 - 14:46 Permalink
Jelle Schottel… (not verified)

In reply to by Arthur Tutein … (not verified)

Personeel moet je toch ook meer betalen in het weekend?

Mon, 07/20/2026 - 18:51 Permalink
Wilma Breddels (not verified)

In reply to by Jan Bredius (not verified)

Het is wel verbazingwekkend dat Zeist Lokaal plotsklaps de mening van PASSANTEN laat prevaleren. Zeist Lokaal presenteert zich als een partij die er alleen voor de Zeister inwoner is, bijvoorbeeld als het gaat om de toewijzing van woningen. Eerst de lokale bevolking en dan pas de rest. Er wordt hier dus wel heel erg een gelegenheidsargument naar voren gebracht. Uit het onderzoek komt duidelijk naar voren dat 2/3 van de Zeister inwoners de openingstijden zoals ze nu zijn prima vindt en ook de lokale ondernemers zijn in meerderheid tegen verruiming. Zonder verdere participatie (die mogelijk een ander licht op het onderzoek zou kunnen laten schijnen) gaat ZL nu voor verruiming van de winkeltijden. Dan weten we ook gelijk wat het begrip participatie voor sommigen betekent.

Mon, 07/20/2026 - 12:29 Permalink
Jurian (not verified)

In reply to by Wilma Breddels (not verified)

Beste Wilma, dank voor je reacties. En helemaal eens. Het woord "inwonersparticipatie" is erg populair in verkiezingstijd, daarna lijken sommige partijen het eerder als hinderlijk te ervaren

Mon, 07/20/2026 - 14:53 Permalink
Jelle Schottel… (not verified)

In reply to by Jan Bredius (not verified)

Om juist passanten te ondervragen, is al een selectie: er zullen meer shopaholics passeren dan in de gemiddelde bevolking die functioneel plant om beperkt te hoeven winkelen.

Mon, 07/20/2026 - 18:53 Permalink
Joep Mens (not verified)

Ook Zeist moet mee met de tijd. Blijf gewoon thuis als je vanwege je geloof niet op zondagochtend naar de supermarkt mag, maar belemmer de rest van de bevolking niet in die mogelijkheid door krampachtig vast te houden aan je eigen visie.

Mon, 07/20/2026 - 09:01 Permalink
Wilma Breddels (not verified)

Beste Jurian,

Je slaat de spijker precies op zijn kop. Ik deel je analyse volledig. En dit alles onder het mom van 'vrijheid'. Dat begrip wordt hier naar mijn smaak oneigenlijk gebruikt. Vrijheid is een grondrecht. Vrijheid betekent dat je niet vervolgd of gediscrimineerd wordt vanwege je ras, geloof, sekse of seksuele geaardheid, handicap etc. Je mag deelnemen aan het publieke debat en alles binnen de grenzen van de wet. We gaan toch ook niet zeggen dat we in onze vrijheid worden beperkt omdat we voor een rood stoplicht moeten stoppen? Zowel verkeersregels als regels rondom winkeltijden zijn er om de maatschappij te ordenen en voor niets anders. De uitkomsten van het in 2024 uitgevoerde onderzoek zijn duidelijk. Laten we het daarbij laten.

Mon, 07/20/2026 - 09:38 Permalink
Rina vanKilsdonk (not verified)

Is zes dagen niet genoeg om voor zeven te kopen ?

Mon, 07/20/2026 - 10:10 Permalink
Ton (not verified)

Helemaal eens met de schrijver!

Onder de noemer van de absolute vrijheid worden allerlei onzinnige dingen bedacht die ons
nog ‘’ vrijer’’ maken.
Momenten van rust of bezinning doen er niet meer toe, lang leve het consumentisme in deze 24/7 maatschappij.
Met dank aan de VVD en aan onze grootgrutters, maar we vergeten de kleine zelfstandige, die moet het maar zien te rooien!

Mon, 07/20/2026 - 10:53 Permalink
Wijnand (not verified)

Als de winkel zeven dagen per week open is, ga ik niet meer aardappels kopen dan bij zes dagen. Waarom zou ik? Bij zeven dagen betaal ik wel meer mee aan een dag extra verlichting van de winkel, verwarming, personeel en bewaking dan bij zes. Blijkbaar hebben alle klanten geld zat en betalen ze graag wat meer. Volgens de huidige winkelsluitingswet mogen de winkels 6 dagen tussen 06:00 en 22:00 open zijn, dat is 96 uur per week. Blijkbaar veel te kort om te winkelen dus betalen we wel flink meer voor nóg langere openingstijden.

Maar het ergste is dat ik zélf niet op zondag koop en tóch de hogere prijzen moet bijbetalen. Het wachten is op de slimme ondernemer die alleen tussen 16:00 en 18:00 open is. Ik ben graag uw eerste klant.

Mon, 07/20/2026 - 15:49 Permalink
Ingrid (not verified)

Als de winkelier dat wil zie ik het probleem niet, geef ze ruimere openingstijdens; als blijkt dat de kosten hoger zijn dan de opbrengsten, passen ze het wel aan. Ik snap echt niet waarom we in Zeist over alles moeilijk doen.

Mon, 07/20/2026 - 16:46 Permalink
Jelle Schottel… (not verified)

Ik vind dit ten hemel (m\v) schreiend: "lokale ondernemers zitten helemaal niet te wachten op ruimere winkeltijden. Zij kunnen de concurrentiestrijd met de grootgrutters toch al nauwelijks bijbenen en hechten juist aan een paar vrije uurtjes op zondag."
Zeist heeft het altijd over het belang van een goed gevuld centrum, dan ga je het toch niet moeilijker maken voor winkeliers?
Het is toch ruim bekend dat we ongezonder worden door de 24-uurseconomie, door overconsumptie, door oneindige mogelijkheden?
Ik kocht al bijna nooit iets op zondag maar ga dat nu helemaal niet meer doen.

Mon, 07/20/2026 - 18:59 Permalink
Piet M. Oskam (not verified)

Zondagsrust doet economie bloeien

In de gemeenteraad van Zeist woedt momenteel een hevig debat over de winkelopenstelling op zondagmorgen. Door de VVD, Lokaal Zeist, D66 en Volt wordt voorgesteld om het debat hierover vanuit de vrijheid te voeren, niet vanuit het verbod. Een fictieve tegenstelling, die geen recht doet aan het grote maatschappelijke belang van zondagsrust.
De maatschappelijke kosten van onbeperkte winkeltijden zijn heel hoog
Eerder besloot de gemeenteraad van Zeist gelukkig om de zondagsrust niet verder aan te tasten. Opvallend is de drang waarmee de VVD onophoudelijk pogingen doet om de winkeltijden te verruimen. Ten koste van de kwaliteit van leven, van de broodnodige rust, van de sociale aspecten van de samenleving. De maatschappelijke kosten van onbeperkte winkeltijden zijn heel hoog, maar worden door de VVD, Lokaal Zeist, D66 en Volt niet doorgerekend.

Een vaste wekelijkse rustdag heeft een hele grote maatschappelijke opbrengst

En voor ondernemers is een koopzondag onnodig, ongewenst en onverstandig. Een week geeft voldoende ruimte en mogelijkheden om boodschappen te doen. Daar is de zondag niet voor nodig. Voor de winkelmedewerkers in een vaste vrije dag een belangrijke sociale verworvenheid.

Een koopzondag maakt mensen slaaf van werk en van consumptiedrang

Een koopzondag maakt dat mensen slaaf worden van werk en van consumptiedrang. Dat lijkt te passen in de moderne religie van materialisme en genotzucht.

Een vaste vrije dag geeft ruimte voor sociale en bezinnende bezigheden. De opbrengst daarvan zien we onmiddellijk terug in de zorg en in de samenleving. VVD’ers zouden zich kunnen verdiepen in het klassieke liberalisme, waarbinnen juist veel waardering bestaat voor tradities, waarden en normen. Dat zal hen ervan weerhouden om in Zeist onophoudelijk te drammen op het loslaten daarvan onder het onjuiste etiket van ‘respect hebben.’

Een wekelijkse rustdag is nodig, gewenst én verstandig

Een wekelijkse rustdag is nodig, gewenst én verstandig.
Juist om klanten wekelijks te dienen met producten van hoogwaardige kwaliteit én om gewaardeerde winkelmedewerkers ook een sociaal leven te gunnen, heeft een vrije zondag onmetelijke waarde. Het is echt belangrijk dat juist anno 2026 onder ogen te zien en te erkennen. Zeist verdient zondagsrust!

Tue, 07/21/2026 - 10:06 Permalink
Henkjan (not verified)

Ik heb regelmatig de behoefte om op zondagochtend vers brood te halen. Zeker in de zomermaanden als het vroeg licht is. Helaas mag dat niet. In landen als Duitsland, Italie en Frankrijk kun je altijd op zondagochtend terecht bij een bakker, of supermarkt. In ieder geval gelijke monniken... in Zeist, of toch niet....

Wat me opvalt is dat de horeca in Zeist om 10 uur gewoon open is zondagochtend. Dus 3 euro betalen bij de horeca voor een croissantje mag wel, maar voor 99 ct bij de AH iets halen mag niet. Hiermee wordt de horeca bevoordeeld. Evenals Picnic die op zondagochtend gewoon zijn karretjes staat uit te laden in de wijken. Daar gaat je rust.

Ik denk dat de argumenten over zondagsrust voor medewerkers, niet meer van deze tijd zijn. De meeste medewerkers werken geen hele week meer in een winkel. En zelfs dan hebben zij geen 7-daagse werkweek. Er is een max van 40 uur bij een full time contract, maar de meesten (vaak jongeren) werken één of twee dagen. Die werken juist op zondag omdat ze dan niet naar school hoeven. Op koopavond, vrijdagavond, zijn de meeste winkels ook gewoon dicht, terwijl een Action elke doordeweekse dag tot 21.00 open is en altijd druk. Zondagmiddag is er sowieso weinig open in Zeist. Dus laat de supermarkten vooral zelf hun winkels open stellen en laat ondernemers die dat niet willen, dat vooral niet doen. Als je uitgaat van je eigen kracht en de eigen kwaliteit, komen mensen wel als je open bent.

Wat betreft de wens om onthaasting. Het lijkt me niet passend dit moment te laten bepalen door de gemeente. In onze individuele samenleving kan iedereen zelf bepalen wanneer hij of zij wil onthaasten. Of dat op zondagochtend, dinsdagmiddag of vrijdagavond is. Dat kunnen mensen zelf plannen. Jurian geeft aan dat hij dat goed kan. Daar hoeft niet de winkel dan niet voor op slot. Kan hij op zondagochtend zijn rustmoment plannen. En kan ik mijn verse croissantjes halen. Voor mijn rustmoment.

Tue, 07/21/2026 - 16:30 Permalink
Jurian (not verified)

In reply to by Henkjan (not verified)

Haha, dat enkele koffietentje in Zeist waar je op zondag vanaf 10 uur een croissantje kan halen wordt bevoordeeld ten opzichte van de rijke grootgrutters, en dat zou verkeerd zijn? Dan heb je wel erg weinig sympathie voor de lokale ondernemer. En mag de supermarkt dan ook om 2 uur 's nachts op zijn? Ik kan immers op dat tijdstip wel een cola of biertje kopen in de kroeg, maar niet in de supermarkt. Oftewel: vergelijk horeca niet met de detailhandel.

Door de zondag los te laten zal de grens tussen werk en privé steeds verder vervagen. Het "het is zondag, ik zal hem/haar nu maar even niet storen"-argument komt te vervallen. Juist als iedereen vrij is, ontstaat ruimte voor elkaar op een andere manier dan werkgerelateerd.

Wed, 07/22/2026 - 14:18 Permalink
Saar (not verified)

De mensen die ruimere tijden willen wonen waarschijnlijk zelf niet bij zo’n supermarkt. Voor de omwonenden is de zondag ochtend het enige moment dat je rustig op je balkon kan zitten met je kopje koffie en een broodje uit de oven. Je kan dan niet tot 12.00 van de rust genieten maar eerder half 12 want dan word er al voor de deur verzameld, alsof de andere dagen van de week geen winkel open is geweest tussen 8.00 en 22.00.

Tue, 07/21/2026 - 21:47 Permalink
Maria (not verified)

Hartgrondig eens met je argumenten Jurian. Personeel wil ook vrij zijn. De huidige tijden zijn ruim voldoende en laten we a.u.b. de consumptie verminderen voor de eigen gezondheid en de leefbaarheid in Zeist. Het brengt ook veel verkeersdrukte met zich mee want ze komen waarschijnlijk met de auto voor het gemak!

Wed, 07/22/2026 - 17:06 Permalink

Add new comment

Plain text

  • No HTML tags allowed.
  • Web page addresses and email addresses turn into links automatically.
  • Lines and paragraphs break automatically.