De Cockaertshoeve

Begin 2026 verschijnt het boek “De Cockaertshoeve: een verdwenen en vergeten stukje Zeist” van Ar Stramrood. Tussen 1677 en 1682 liet Willem Adriaan van Nassau-Odijk het Slot Zeist bouwen. Om daar tuinen bij te realiseren kocht Willem Adriaan in Zeist grote stukken grond, waaronder ook de Cockaertshoeve. Daarmee verdween één van de oudste stukjes Zeist, vermoedelijk al uit de 11e eeuw.

29 november 2025

tekst: Ar Stramrood

Tussen 1677 en 1682 liet Willem Adriaan van Nassau-Odijk het Slot Zeist bouwen en werden de bij het Slot behorende wereldberoemde tuinen aangelegd. Om dit alles te kunnen realiseren kocht Willem Adriaan in Zeist grote stukken grond, waaronder ook een stuk grond met de opvallende naam de Cockaertshoeve. De grond van deze Cockaertshoeve werd gedeeltelijk gebruikt voor de aanleg van de tuinen achter het Slot en de aanleg van de Koelaan, de 1500 meter lange gezichtslaan achter het Slot. 

Door de bouw van het Slot en de aanleg van de tuinen verdween de Cockaertshoeve, raakte de naam in de vergetelheid en verdween daarna uit het geheugen van Zeist.

Voor mijn nieuwe boek over de vroegste geschiedenis van Zeist ben ik op zoek gegaan naar oude sporen van deze Cockaertshoeve met zijn bijzondere naam. Uit mijn onderzoek blijkt dat de hoeve kan worden gerekend tot één van de oudste stukjes Zeist. Het was een voormalige ontginning uit waarschijnlijk de elfde eeuw die we in de Middeleeuwen en later tegenkomen als een leengoed van de bisschop van Utrecht.

Je leest in dit boek over de middeleeuwse geschiedenis van de Cockaertshoeve, over zijn leenmannen, eigenaren en pachters. Ook schenk ik aandacht aan de directe omgeving van de hoeve, waaronder de geschiedenis van het Pastorieland, dat ook door Willem Adriaan van Nassau werd gekocht voor de bouw van het Slot, de geschiedenis van de Groenewech, de oude kerkweg van Bunnik naar Zeist, die al in de elfde eeuw werd gebruikt en aan de eeuwenoude boerderij de Hoef die ooit aan het begin van de Tiendweg stond, in de uiterste zuidoosthoek van de Cockaertshoeve.

In mijn boek besteed ik ook aandacht aan wat er na de bouw van het Slot gebeurde met de grond van de Cockaertshoeve. Eeuwenlang was het de “achtertuin” van het Slot, waarna het in de twintigste eeuw door de gemeente Zeist werd gebruikt voor de aanleg van sportaccommodaties zoals de voetbalvelden van Jonathan en Patria en de tennisbanen van Griffensteyn.

Het boek verschijnt in februari 2026, en heeft een omvang van ongeveer 150 bladzijden. Het bevat vele afbeeldingen, waaronder van (zeer) oude landkaarten van Zeist en omgeving. Het is tot 1 februari 2026 te bestellen voor de prijs van 15 euro via een email naar ar.stramrood@gmail.com. Inwoners van Zeist en directe omgeving krijgen het boek gratis thuisbezorgd, indien gewenst met een opdracht.

Nadat het boek is verschenen is het verkrijgbaar bij de boekwinkel voor de prijs van 18 euro.