Skip to main content

Toonkunstkoor viert 155-jarig jubileum met Carmina Burana

Het Toonkunstkoor Zeist zingt de Carmina Burana in de Noorderlichtkerk in Zeist

Het Toonkunstkoor Zeist werd opgericht in 1871 en bestaat dit jaar maar liefst 155 jaar. Ter ere van het jubileum heeft het koor op 20 juni Carl Orffs meesterwerk Carmina Burana ten gehore gebracht in de Noorderlichtkerk. Maarten was er bij.

5 juli 2026

tekst: Maarten Bos

Het Toonkunstkoor Zeist heeft ter ere van het 155-jarig jubileum van het koor Carl Orffs meesterwerk Carmina Burana ten gehore gebracht. Dat was onder de bezielende leiding van dirigent Danny Nooteboom, die vorig jaar zijn 25-jarig jubileum vierde. De uitvoering was op 20 juni in de Noorderlichtkerk.

Carl Orff beeldt in de Carmina Burana het leven uit als een rad van fortuin (O Fortuna). Iets groots staat te gebeuren. Het motto van het stuk is: geniet van alle goede dingen in het leven, ze kunnen soms maar zo kort duren. Op 20 juni werd de originele versie van dit indrukwekkende werk uitgevoerd, waarbij het koor werd begeleid door slagwerkers en twee vleugels, met medewerking van een jongerenkoor en solisten. 

De solisten waren: sopraan – Tessa Maalcke, Tenor – Adrian Fernandes, Bariton – Guyon Mingelen. Begeleiding op de piano: Julia Buizer en Menno Boogaard. Orkest: Strijklicht. Ook was er een Kinderkoor. Menno Boogaard is de vaste pianist van het koor.

1937
Carmina Burana is een compositie van Carl Orff (1895-1982) die in 1937 in Frankfurt in première ging. De betekenis van de Latijnse naam is 'liederen uit Beuern'. Het dorp Beuern (in Beieren) heet eigenlijk Benediktbeuern, naar het benedictijnenklooster waar tot 1803 monniken woonden. De Carmina Burana is een middeleeuws handschrift met (studenten) liederen, vol liefde, hartstocht, tegenslag en fortuin. De monniken hebben dit (wereldse) liedboek eeuwenlang bewaard. Orff liet zich hierdoor inspireren en schreef muziek met veel uitersten in een geheel eigen stijl. 

Op de avond van de 20e juni was de Noorderlichtkerk zo goed als vol. Er waren misschien wel enkele bezoekers weggebleven omdat het buiten zo warm was. Ook was er concurrentie van de gelijktijdig uitgezonden WK-wedstrijd van het Nederlands Elftal. Maar het publiek dat zich (in grote getale) door deze factoren niet had laten weerhouden van een bezoek aan het concert, genoot zeer van het gebodene. Zo werden de toehoorders direct gegrepen door het beroemde begin (O Fortuna) van de Carmina. Het koor met onder meer slagwerk. Het maakte gelijk grote indruk. De Carmina Burana wordt gekenmerkt door imposant slagwerk. Er waren dan ook meerdere slagwerkers aanwezig, als onderdeel van een ook verder heel bijzondere bezetting.  

Genietbaar
Het volgende zangstuk, Fortune plango vulnera, was zang van het koor begeleid door een vleugel. Enkele liederen verder nam de muziek bij vlagen heel moderne vormen aan, maar dan volgden weer mooie melodieën en bleef het geheel zeer genietbaar. De vleugels lieten van zich horen in prachtig spel. Soms ingetogen, dan weer bijna woest. Een mooie, integrerende afwisseling. Het stuk boeide enorm.

De zangpartijen van het koor waren schitterend. Het was duidelijk dat sprake was van een hoge moeilijkheidsgraad. Deze uitvoering horende was het makkelijk te begrijpen dat de Carmina Burana behoort tot de bekendste en populairste klassieke werken allertijden. 

Latijn
De liederen werden gezongen in het Latijn, Middelhoogduits en Oud-Frans. Fascinerend om deze teksten mee te lezen in het uitgereikte programmaboekje. Het Latijn was daarbij min of meer een letterlijke vertaling van Duits. Een Romein had er niet veel van begrepen. Vervolgens ontspon zich hele mooie solozang, waarbij koor, vleugels en slagwerk dan weer invielen. 

Het op 20 juni gezongen werk viel uiteen in 25 liederen. Bij het 17e lied, Stetit puella (“daar stond een meisje”), was er een indrukwekkende solopartij van een soliste. Het 25e en laatste lied was een herhaling van het begin (O Fortuna). Iedereen die dit begin en eind van Carmina Burana ooit heeft gehoord bewondert het zeer en herkent het direct. 

Topprestatie
Het Toonkunstkoor leverde deze avond samen met de begeleiding een topprestatie. Dat is het eindoordeel. Natuurlijk volgde een staande ovatie.

Het Toonkunstkoor werd opgericht in 1871 en is daarmee de oudste culturele instelling van Zeist. 1871, dat is nu 155 jaar geleden. Een jubileum waar het koor bij stil zal staan, zeker ook omdat het 150-jarig jubileum als gevolg van corona in 2021 niet goed gevierd kon worden. Een mijlpaal om trots op te zijn. In november heeft het muziekgezelschap ook weer in het kader van het jubileum de tweede muzikale uitvoering van het jaar. Dan wordt het Requiem van Verdi uitgevoerd, natuurlijk in de Noorderlichtkerk.

Uitdagingen
Het Toonkunstkoor telt ongeveer 70 leden en staat erom bekend graag nieuwe uitdagingen aan te gaan. Niet zelden wordt gekozen voor de uitvoering van een werk dat extra inzet eist. Dit najaar volgt opnieuw (na 2014) het Requiem van Verdi, een muziekstuk waarvan individuele koorleden zeggen dat het veel van hen vraagt. Dit terwijl de Carmina Burana op 20 juni ook al het uiterste van de zangers en zangeressen vergde.  

Het koor kan nieuwe leden gebruiken: secretaris-toonkunstzeist@live.nl 
Dit e-mailadres kan ook gebruikt worden om nadere informatie in te winnen. 

Verdere informatie: www.toonkunstkoorzeist.nl 

foto’s: Obbe Wassenaar
 

Bijdrage

 


Maarten schreef eerder: 
Bio-aspergediner bij Antropia


Meer over het Toonkunstkoor: 
Toonkunstkoor Zeist verrast

Een tijdelijk geel bord dat aangeeft dat het pad achter Slot Zeist een week is afgesloten vanwege concerten


Volgende column: 
Het Slotpark op slot

 

Add new comment

Plain text

  • No HTML tags allowed.
  • Web page addresses and email addresses turn into links automatically.
  • Lines and paragraphs break automatically.