Kant en Kant: over plukken in de natuur

Noks geniet erg van de bloemen in de berm. “Fluitenkruid is een echte voorjaarsbloeier die ook in Zeist voor mooie bermen zorgt”. Toen zag ze iemand van haar fiets stappen en een grote bos plukken om mee naar huis te nemen. Mag dat zomaar? De natuur is toch van ons allemaal?

27 juni 2026

tekst en foto: Noks Nauta

Nu het fluitenkruid langs de wegen volop in bloei staat, geven de fijne witte schermbloemen op een afstand aan mij de indruk van een dikke strook prachtige wit kant. Fluitenkruid is een echte voorjaarsbloeier die ook in Zeist voor mooie bermen zorgt. Vaak staan ze gemengd met gele boterbloemen. Ook hondsdraf en akelei bloeit volop. Als je die bloemenpracht ziet, kun je je voorstellen dat mensen daar graag wat van in een vaas op tafel zetten. 

Vorige week zag ik iemand van haar fiets stappen en een grote bos plukken om mee te nemen. Toen moest ik wel even slikken. Natuurlijk staat er zoveel dat je een paar takjes niet mist. En de zaden zorgen voor weer nieuwe planten volgend jaar. Toch voelde het niet goed voor mij. De natuur is van ons allemaal. Daar ben ik eens wat verder over na gaan denken.      

Ik zocht even op of er regels zijn voor plukken in het wild.

Op de site Plantleven lees ik:

“Wildplukken wordt over het algemeen gedoogd, zolang je een kleine hoeveelheid plukt voor eigen gebruik. Pluk maximaal een tiende van wat er groeit, zodat de soort zich kan blijven voortplanten. Zorg dat je het natuurlijke evenwicht niet verstoort en dat er genoeg voedsel overblijft voor dieren en insecten. Hou ten slotte ook rekening met de natuurbeleving van je medemens en pluk niet zoveel weg dat er voor anderen niets meer te zien valt”.

Later worden ook risico’s genoemd, zoals dat er giftige soorten kunnen zijn en dat planten vervuild kunnen zijn door uitlatgassen of bodemvervuiling. Of dat er uitwerpselen van dieren op kunnen voorkomen met bijvoorbeeld lintwormen.

Dat wat betreft de regels. Mijn persoonlijke probleem zit hem in het gevoel dat de natuur van ons allemaal is. En waarom zou deze mevrouw dan een grote bos plukken van iets wat van ons allemaal is? En wat zou er gebeuren als iedereen dat zou doen? 

Toen dacht ik aan de Duitse filosoof Immanuel Kant (1724 – 1804). Hij heeft de zogenaamde categorische imperatief beschreven: “Handel alleen volgens dat maxime waardoor je tegelijk kunt willen dat het een algemene wet wordt”. Als ik dat doortrek, denk ik: als iedereen bloemen buiten zou gaan plukken, hoe zou het er dan uitzien? En als ik het nog verder doortrek naar andere situaties denk ik, zoals in het verkeer: hoe zou het er in het verkeer uitzien als iedereen op het trottoir zou gaan fietsen, met de telefoon in de hand et cetera? En als niemand meer voor rode stoplichten zou stoppen? 

We denken zo gemakkelijk: ach die paar bloemen, die mist men niet. Ik kan best even op de stoep fietsen, er komt toch niemand aan. Of: mijn bakfiets is zo zwaar, ik fiets alvast even op de stoep, dan ben ik sneller en gemakkelijker thuis. 

Allemaal heel invoelbaar, maar je gaat dan voorbij aan het feit dat we met elkaar op deze aarde en in dit dorp wonen. Waarom zou jij je niet aan regels hoeven te houden? Wat maakt dat er voor jou een uitzondering zou zijn? En hoe kunnen we elkaar dan nog vertrouwen als jij je eigen regels maakt? 
Zo vind ik het bijvoorbeeld opvallend dat leden van de tennisclub in mijn wijk, vaak op het trottoir rijden omdat ze dan sneller bij de ingang zijn. Op de tennisbaan houden ze zich wel aan spelregels, maar in het verkeer niet aan de verkeersregels? Terwijl daar de gevolgen veel ernstiger kunnen zijn. 

Als die overwegingen kwamen bij me op door het prachtige fluitenkruid. Geniet jij er ook zo van?